I – Tercüme Edilen Bazı Hadislerde Hz. Peygamber Veya Bazı Sahâbîler İçin “Karnına/Midesine Taş Bağlı İdi” Diye Bir İfade Yer Alıyor. Böyle Bir Şey Var Mıdır?
II – “Resûlullah (Aleyhissalâtu Vesselâm) Bir Gün (Veya Gece Mûtad Olmayan Bir Saatte) Mescide Geldi. Orada Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer (Radıyallâhu Anhümâ)’e Rastladı. Onlara (Bu Saatte) Niye Geldiklerini Sordu. “Bizi Evden Çıkaran Açlıktır!” Dediler
.
I – Tercüme Edilen Bazı Hadislerde Hz. Peygamber Veya Bazı Sahâbîler İçin “Karnına/Midesine Taş Bağlı İdi” Diye Bir İfade Yer Alıyor. Böyle Bir Şey Var Mıdır?
Tercüme edilen bazı hadislerde Hz. Peygamber veya bazı sahâbîler için “karnına/midesine taş bağlı idi” diye bir ifade yer alıyor. Böyle bir şey var mıdır?
Arapça olan hadis metinleri başka bir dile tercüme edilirken çok titiz davranılmalı, dikkatli bir dil ve üslup kullanılarak eksik ve yanlış anlaşılmalara asla fırsat verilmemelidir. Soruda işaret edilen hadisteki ifadelerden birisi, Rasûl-i Ekrem’in Hendek Savaşı’ndaki hali anlatılırken geçer. Ashâb-ı kirâm diyor ki: “Sonra karnı çok aç olduğu halde kalktı (Sümme kâme ve batnuhû ma’sûbun bi hacerin). Biz üç gün hiçbir şey tatmamıştık!”(Buhârî, Megâzî, 30).
Burada geçen “çok aç olduğu halde” ifadesi, maalesef pek çok Türkçe eserde “karnı bir taşla bağlanmış olarak” şeklinde verilir. O zaman okuyucu bu muğlâk tercümeyi haklı olarak anlamıyor veya anlamakta zorlanıyor. Halbuki hicrî ikinci asrın meşhur Arap dili ve edebiyatı üstâdı Halîl b. Ahmed, “mideye taş bağlamak” ifadesinin Hüzeyl lehçesine göre “neredeyse bağırsakları kuruyacak derecede aşırı derecede acıkmak” anlamında bir deyim olduğunu söyler. Nitekim Türk dilinde de “bağrına taş basmak” gibi benzer mecazî deyimler mevcuttur.
Sonuç itibariyle, “mideye taş bağlamak” diye ifade edilen durum, aşırı açlıktan bir kinayedir; hakikî değil mecazî bir anlatımdır. Yanlış anlamaların önüne geçebilmek için hadiste geçen söz konusu ifade, “karnı bir taşla bağlanmış olarak” diye değil, “karnı çok aç iken” diye dilimize tercüme edilmelidir. Bu ifade yanlış olabilir okuyucu arkadaşlar. Çünkü Yusuf Kandehlevi’ nin Hayatus Sahabe kitabında karınlarına taş bağlamaktan bahesediyor.
Kaynak: https://yenisehir.fandom.com/tr/wiki/Karna_ta%C5%9F_ba%C4%9Flaman%C4%B1n_a%C3%A7l%C4%B1%C4%9Fa_ne_gibi_faydas%C4%B1_vard%C4%B1r%3F
.
II – “Resûlullah (Aleyhissalâtu Vesselâm) Bir Gün (Veya Gece Mûtad Olmayan Bir Saatte) Mescide Geldi. Orada Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer (Radıyallâhu Anhümâ)’e Rastladı. Onlara (Bu Saatte) Niye Geldiklerini Sordu. “Bizi Evden Çıkaran Açlıktır!” Dediler
3. (2085)- Nu’mân İbnu Beşîr (radıyallâhu anhümâ) anlatıyor: “Hz. Ömer (radıyallâhu anh) insanların nail oldukları dünyalıktan söz etti ve dedi ki: “Gerçekten ben Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)’ın bütün gün açlıktan kıvrandığı halde, karnını doyurmaya adi hurma bile bulamadığını gördüm.” [Müslim, Zühd 36, (2978).]
7. (2089)- Hz. Ebû Hüreyre (radıyallâhu anh) anlatıyor: “Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) bir gün (veya gece mûtad olmayan bir saatte) mescide geldi. Orada Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer (radıyallâhu anhümâ)’e rastladı. Onlara (bu saatte) niye geldiklerini sordu.
“Bizi evden çıkaran açlıktır!” dediler. Resûlullah da:
“Beni de evde çıkaran açlıktan başka bir şey değil!” buyurdu. Hep berâber Ebû’l-Heysem İbnu’l Teyyihân’a gittiler. O, bunlar için arpadan ekmek yapılmasını emretti. Ekmek yapıldı. Sonra kalkıp bir koyun kesti. Yanlarında bir hurma ağacında asılı olan tatlı suyu indirdi. Derken yemek geldi, yediler ve o sudan içtiler. Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm):
“Şu günün nimetinden (Kıyâmet günü) hesap sorulacak! (Açlık sizi evinizden çıkardı. Bu nimetlere nail olduktan sonra dönüyorsunuz!” buyurdu.” [Müslim, Eşribe 140, (2038); Muvatta, Sıfatu’n Nebi 28, (2, 932); Tirmizî, Zühd 39, (2370).
9. (2091)- Ebû Talhâ (radıyallâhu anh) anlatıyor: “Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)’a açlıktan şikâyet ettik ve karınlarımızı açıp gösterdik. Herkeste bir taş vardı. Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) da karnını açtı, O’nda iki taş vardı.” [Tirmizî, Zühd 39, (2372).]
Kaynak: https://yenisehir.fandom.com/tr/wiki/Karna_ta%C5%9F_ba%C4%9Flaman%C4%B1n_a%C3%A7l%C4%B1%C4%9Fa_ne_gibi_faydas%C4%B1_vard%C4%B1r%3F