I – Nur Ve Güzellik Sıfatları Bakımından Melekleri Muhammed’in Nefsinden Yarattığı Gibi Zulmet Ve Celal Sıfatları Bakımından İblis Ve Tabilerini De Muhammed’in Nefsinden Yarattı
“ Allah Muhammed’in nefsini kendi zatından yarattığı -ki Allah’ın(c.c.) zatı iki zıddı bulunmaktadır- zaman hidayet, nur ve güzellik sıfatları bakımından melekleri Muhammed’in nefsinden yarattığı gibi zulmet ve celal sıfatları bakımından iblis ve tabilerini de Muhammed’in nefsinden yarattı.”
(el-İnsanu’l-Kamil: 2/41)
“Bil ki varlık ve yokluk iki karşıttır ve uluhiyet feleği ikisini kuşatır. Çünkü uluhiyet eski-yeni halk-Hak, varlık-yokluk, gibi zıddı birlikte bulundurur. Onda vacip olarak zuhur ettikten sonra müstahil olarak zuhur eder vemüstahil olarak zuhur ettikten sonra vacip olarak zuhur eder. Yine ondan hak halk (Hak ve hak ilahi, zatın iki yüzü yahut iki sıfatıdır. Birincisi batıni itibariyle ikincisi de zahiri itibariyledir.) suretinde ve halk hak suretinde zuhur eder .” (el-lnsanu’l-Kamil: 1/27)
Uluhiyet kendi içinde iki zıdda şamil olmayı ve iki zıddı birlikte bulundurmayı gerektirir.” (el-lnsanu’l-Kamil: 1/69)
“Zıtlar bir ilahta birleşmiş ve onda toplanmıştır. O onlardan ortaya çıkmıştır. ” (el-İnsanu’1-Kamil: 1/33)
Kaynak: el-Cili el-İnsanu’l-Kamiil: 1/22 vd.h. 1293 baskısı