I – Abdulkerim Ceyli: Yüce Ve Sübhan Olan Hak, Kuluna: Allah İspitinden Tecelli Ettiği Zaman O Kul, Kendi Nefsinden Yana Fena Bulur.. Böyle Olunca Kendisinden Gaye: Allah Olur O’nda Ve Onun İçin..
Yüce ve sübhan olan Hak, kuluna: ALLAH ispitinden tecelli ettiği zaman o kul, kendi nefsinden yana fena bulur..
Böyle olunca kendisinden gaye: ALLAH olur O’nda ve onun için..
Bundan sonra, o kulun varlığı; zaman hadiselerine bağlanma köleliğinden kurtulur.. Bu kâinat bağları ile bağlılık durumu, kalkar; çözülür..
İşbu durumlardan sonradır ki, o kul;
a) Tek zat olur..
b) Sıfatlarda tek olur..
c) Analar ne? babalar ne? hiç birini tanımaz olur..
Durum ki anlatıldığı gibi oldu.
a) ALLAH’ı zikreden kimse; okulu zikreder..
b) ALLAH’a bakan kimse, o kula bakmış olur..
İşte., bütün bu olanlardan sonradır ki: Hal di li garib ve acib yoldan terennüm etmeye baş lar.
Kaynak: İnsan-ı Kamil cilt 1 – Abdulkerim Ceyli, Üçdal Neşriyat, İst-1980 (S.220)
II – Allah’a Dedimki: “Beni Birliğinle O Kadar Süsle Ki Halkın Beni Gördüklerinde Seni Gördük Desinler Ve Bu Durumda O Sen Olasın Ve Ben Orada Olmayayım”. Allah Bu Dileğimi Kabul Etti Ve Öyle Yaptı. Beni Huzurunda Durdurdu, Süsledi Ve Yüceltti.
Bir kere yükseklere çıkarıldım, nihayet huzuruna varıp durdum. Bana şöyle hitab etti:
“Ey Bâyezîd! Halkım seni görmek istiyor”.
“Ama Azizim! Ben onları görmek istemiyorum eğer sen onların beni görmelerini arzu ediyorsan ben sana muhalefet etme gücüne sahip değilim, Bu takdirde beni birliğinle o kadar süsle ki halkın beni gördüklerinde seni gördük desinler ve bu durumda o sen olasın ve ben orada olmayayım “(Sehlegî, 1397” Serrâc,4bb)
Bâyezîd diyor ki: ALLAH bu dileğimi kabul etti ve öyle yaptı. Beni huzurunda durdurdu, süsledi ve yüceltti. Sonra da halkına çıkardı. Huzurunda bir adım atıp halka vardım, ikinci adımı atınca kendimden geçtim. Bunun üzerine “Dostumu bana iade edin. Zira o bensiz olmaya sabr edemez” buyurdu. (Sehlegî, 149)
Kaynak: Bayezid-i Bistami – Prof.Dr. Süleyman Uludağ, Diyanet Vakfı Yay., Ankara-1994 (S.158)
III – Yılan Gömleğinden Çıkar Gibi Benliğimden Çıktım, Sonra Benliğime Baktım Gördüm Ki: “Ben O”
Yılan gömleğinden çıkar gibi benliğimden çıktım, sonra benliğime baktım gördüm ki: “Ben O”
Sehlegî, 141)
Aynu’1-Cem adı verilen bir makam vardır, bu makamda bulunan velî, tam anlamıyla Hak’ta fâni olduğundan O’nun diliyle konuşan Hak olur. Serrâc: “Bâyezîd’den nakl edilen sözler onun Aynu’1-Cem mertebesine ulaştığını gösterir. Aynu’1-Cem tevhidin isimlerinden olup onun ancak ehlince bilinen bir~ özelliği ve bir niteliği vardır” diyor. (Serrâc, 450, 459)
Kaynak: Bayezid-i Bistami – Prof.Dr. Süleyman Uludağ, Diyanet Vakfı Yay., Ankara-1994 (S.155)