I – Allah, Bütün İnançların Özü Ve Hakikatidir. Putperestler, Alemin Her Parçasına Nüfuz Eden Varlığa İbadet Etmektedirler. Ateşperestler İse, Ateşin Bütün Tabiatları Yok Ettiği Gibi, Bütün İsim Ve Sıfatların Kendisinde Fani Olduğu Bir Zata İbadet Etmektedirler. Allah’ın Varlığını İnkar Edenler, Gerçekte Hüviyeti Veya Fiili Olarak Değil, Potansiyel Olarak Yaratıcı Olması İtibariyle Ona İbadet Etmektedirler. İslam’ın, Tevhid Anlayışına En Yakın Hıristiyanlık’tır. Hıristiyanlar’ın Hatası, “İlahi Tecelli’yi İsa İle Sınırlandırıp, Tüm İnsanlara Teşmil Etmemeleridi
Abdulkerim el-Cili’de, aynı “şeytani vahdeti vücut felsefesi”ni fütursuzca savunuyor, tüm süfli putperestliği Hak olarak görüyor. Ve putperestleri, ateşperestleri, hakkı örtenleri, Teslis’i takdis ediyor ve tüm sapkınlıkları-akılsızlıkları nasılda temize çıkarıyor:
“Allah, bütün inançların özü ve hakikatidir. Putperestler, alemin her parçasına nüfuz eden varlığa ibadet etmektedirler. Düalistler, yaratıcı ve yaratılanın birliğine tapmaktadırlar. Ateşperestler ise, ateşin bütün tabiatları yok ettiği gibi, bütün isim ve sıfatların kendisinde fani olduğu bir zata ibadet etmektedirler. Allah’ın varlığını inkar edenler, gerçekte hüviyeti veya fiili olarak değil, potansiyel olarak yaratıcı olması itibariyle ona ibadet etmektedirler. Sonuçta bütün insanlar kurtulmuşlardır. İslam’ın, tevhid anlayışına en yakın Hıristiyanlık’tır. Hıristiyanlar’ın hatası, “İlahi tecelli”yi İsa ile sınırlandırıp, tüm insanlara teşmil etmemeleridir. Hakk’ı insanda müşahede edenlerin ibadeti, ibadetlerin en mükemmelidir.”
Kaynak: http://www.yaklasansaat.com/dinler/iblisin_islama_tuzagi_tasavvuf_felsefesi.asp