I – Rabıta Nezaman Ortaya Çıktı? Milâdî 1444’te Vefaat Eden Birisi Tarafından Temeli Atıldı, 1641’de Vefaat Eden Hintli Olan Bir Şahıs Tarafından Geliştirildi, 1826 Yılında Ölmüş Olan Halid Bağdadî Tarafından Ele Alındı Ve Tarikatın Önemli Bir Kuralı Haline Getirdi.
.
I – Rabıta Nezaman Ortaya Çıktı? Milâdî 1444’te Vefaat Eden Birisi Tarafından Temeli Atıldı, 1641’de Vefaat Eden Hintli Olan Bir Şahıs Tarafından Geliştirildi, 1826 Yılında Ölmüş Olan Halid Bağdadî Tarafından Ele Alındı Ve Tarikatın Önemli Bir Kuralı Haline Getirdi.
Rabıta ne zaman çıktı ortaya? ilk kim rabıta yapıp tavsiye etti?
Nakşibendilerin ilk yazılı kaynağı olan Raşahât adlı kitaba bakılacak olursa rabıta kelimesini ilk kez telaffuz eden Yakub-i Çarkhî adlı ruhanîdir. Bu şahıs Gazneli bir Türktür ve milâdî 1444’te ölmüştür. Onun çağdaşı olan Raşahat’ın yazarı Ali bin Hüseyn el-Vaiz, Farsça yazdığı eserinin (Osmanlıca’ya çevrilmiş tercümesinin) 354 üncü sayfasında birkaç kelime ile bu konuya dokunmaktadır. Ancak bu çok kısa değinmeden, rabıtanın o dönemde ne anlama geldiği ve nasıl uygulandığı hakkında hiçbir şey anlaşılmamaktadır. Aslında bu sembolik sözler, rabıtanın o tarihlerde henüz tarikatın bir kuralı haline gelmekten çok uzak olduğunu ve sade bir düşünceden öteye gitmediğini göstermektedir. Buna, rabıta sürecinin ilk aşaması demek doğru olur.
Nakşilik tarihinde rabıtadan belgesel olarak söz eden ikinci şahıs Tacuddîn bin Zekeriyya el-Hindî’dir. Hintli olan bu kişi, bir süre Mekke’de kalmış, milâdî 1641’de orada ölmüş ve tarikat hakkında Arapça iki kitap bırakmıştır. Bunlardan biri Risâle-i Tajiyye’dir; ikincisi de Âdab’ul-Meshikhati wa’l-Muridîn’dir. Her iki kitapçıkta da rabıtadan söz etmiş ve en azından onu, «Şeyhin şeklini zihinde canlandırmaktır» diye tanımlamıştır. Bu da rabıta sürecinin ikinci aşamasıdır.
Tacuddin’in ölümünden yaklaşık iki yüz yıl sonra Halid Bağdadî adında bir Nakşibendi şeyhi rabıtayı ele almış ve onu bu tarikatın önemli bir kuralı haline getirmiştir. Bu kişi, rabıtaya ilişkin olarak sıralanan şartları koymuş ve bu kural için bir de uygulama şekli belirlemiştir. Bu da rabıta sürecinin üçüncü ve şimdiye kadarki son aşamasıdır. Halid Bağdadî’nin 1826 yılında öldüğüne bakılacak olursa işbu rabıta meselesinin, 1444 ile 1826 yılları arasında 382 yıllık bir süre boyunca üç aşamada pişirilerek Nakşibendilere hazmettirildiği açıkça anlaşılmaktadır.
Kaynak: https://www.mumsema.org/misafir-sorulari/97000-rabita-ne-zaman-cikti-ortaya-ilk-kim-rabita-yapip-tavsiye-etti.html